Gripi: si niset, kush rrezikohet, çfarë ndihmon

Gripi është një infeksion i frymëmarrjes i shkaktuar nga viruse. Çdo vit sëmuren miliona njerëz. Ndonjëherë është i lehtë. Mund të jetë i rëndë dhe vdekjeprurës, sidomos pas 65 vjeç, te foshnjat e sapolindura dhe te njerëzit me disa sëmundje kronike.

Kalon nga njeriu te njeriu. Kur dikush kollitet, teshtin ose flet, spërkat pika të vogla që mund të bien te goja ose te hunda e një personi pranë. Më rrallë, merret duke prekur një sipërfaqe me virus dhe pastaj gojën, hundën ose sytë.

Shenjat nisin papritur: ethe ose dridhura, kollë, dhimbje fyti, hundë e zënë ose që rrjedh, dhimbje muskujsh, dhimbje koke, lodhje. Disa kanë të vjella dhe diarre, më shpesh fëmijët. Nga ftohja e dallon nisja e papritur, ethet që zakonisht janë, dhimbjet e trupit dhe lodhja. Ftohja niset ngadalë, ethet janë të rralla dhe hundët e zëna janë më tipike.

Ndërlikime më të shpeshta kanë të rriturit 65 vjeç e sipër, gratë shtatzëna, fëmijët nën 5 vjeç dhe njerëzit me astmë, diabet ose sëmundje të zemrës. Mbrojtja më e mirë është vaksina e gripit çdo vit. Mbulimi i kollës dhe larja e shpeshtë e duarve e ulin përhapjen. Shumica e kalojnë gripin në shtëpi dhe shmangin kontaktet, përveç kur shkojnë te mjeku. Kush është në grup me rrezik, ose është shumë i sëmurë, kontakton mjekun. Barnat antivirale e zbusin sëmundjen dhe e shkurtojnë, dhe mund të parandalojnë ndërlikime. Zakonisht punojnë më mirë nëse nisin brenda 2 ditëve nga fillimi.

Burimi: MedlinePlus, National Library of Medicine. Ky është përkthim i përmbledhjes së lirë të MedlinePlus. MedlinePlus nuk e ka bërë përkthimin dhe nuk mban përgjegjësi për të.