Miliona njerëz në botë zhvillojnë kancer si pasojë e infeksioneve që, në shumë raste, mund të parandalohen ose trajtohen. Ky është përfundimi i një studimi të ri ndërkombëtar, i ci
Miliona njerëz në botë zhvillojnë kancer si pasojë e infeksioneve që, në shumë raste, mund të parandalohen ose trajtohen. Ky është përfundimi i një studimi të ri ndërkombëtar, i cili tregon se rreth 12% e rasteve të reja të kancerit në botë lidhen me infeksione të shkaktuara nga viruse, baktere dhe parazitë.
Studimi, i realizuar nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin (IARC), pjesë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, vlerësoi se rreth 2.3 milionë raste të reja kanceri gjatë vitit 2024 iu atribuohen infeksioneve.
Cilat infeksione lidhen me më shumë raste kanceri?
1. Helicobacter pylori – rreth 760 mijë raste
Ky bakter jeton në stomak dhe mund të shkaktojë inflamacion kronik, ulçera dhe, në një pjesë të vogël të personave të infektuar, kancer të stomakut. Infeksioni mund të diagnostikohet dhe të trajtohet me antibiotikë të përshtatshëm.
2. HPV – rreth 750 mijë raste
Virusi i papillomës njerëzore transmetohet kryesisht nëpërmjet kontakteve seksuale. Infeksionet e vazhdueshme me disa tipe të HPV-së mund të shkaktojnë kancer të qafës së mitrës, por edhe të anusit, penisit dhe orofaringut. Vaksinimi mund të parandalojë shumicën e kancereve të lidhura me HPV-në.
3. Hepatiti B – rreth 360 mijë raste
Ky virus mund të shkaktojë infeksion kronik të mëlçisë, cirrozë dhe kancer të mëlçisë. Ekziston një vaksinë shumë efektive për parandalimin e tij.
4. Virusi Epstein–Barr – rreth 260 mijë raste
Është një virus shumë i përhapur, që infekton shumicën e njerëzve gjatë jetës. Në rrethana të caktuara lidhet me disa limfoma, kancerin e nazofaringut dhe disa kancere të stomakut.
5. Hepatiti C – rreth 160 mijë raste
Një tjetër infeksion viral që mund të shkaktojë dëmtim kronik të mëlçisë dhe kancer. Megjithëse nuk ekziston vaksinë, sot disponohen trajtime antivirale që shërojnë shumicën dërrmuese të infeksioneve.
Pse një infeksion mund të shkaktojë kancer?
Normalisht, sistemi imunitar arrin të kontrollojë ose eliminojë shumë infeksione. Por disa viruse dhe baktere mund të qëndrojnë në organizëm për vite ose dekada.
Infeksionet e vazhdueshme mund të shkaktojnë inflamacion kronik, dëmtime të ADN-së ose ndryshime në mënyrën se si qelizat kontrollojnë shumimin e tyre. Me kalimin e kohës, këto procese mund të kontribuojnë në shndërrimin e qelizave normale në qeliza kanceroze.
Megjithatë, të jesh i infektuar nuk do të thotë se do të zhvillosh kancer. Shumica e infeksioneve nga HPV zhduken vetvetiu, ndërsa vetëm një përqindje e vogël e njerëzve të infektuar me Helicobacter pylori zhvillojnë kancer të stomakut.
Vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme mbajnë barrën më të madhe
Studimi tregoi se rreth 77% e rasteve të kancerit që u atribuohen infeksioneve ndodhin në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme.
Këto dallime lidhen jo vetëm me përhapjen e infeksioneve, por edhe me pabarazitë në aksesin ndaj vaksinave, ekzaminimeve parandaluese, diagnostikimit dhe trajtimit.
A mund të parandalohen këto kancere?
Pikërisht këtu qëndron rëndësia më e madhe e studimit.
Vaksinimi kundër HPV-së dhe hepatitit B mund të parandalojë infeksione që shkaktojnë kancer. Diagnostikimi dhe trajtimi i Helicobacter pylori mund të ulin rrezikun e kancerit të stomakut, ndërsa trajtimi i hepatitit C redukton ndjeshëm rrezikun e komplikacioneve të tij.
Po ashtu, depistimi i kancerit të qafës së mitrës mund të zbulojë ndryshime parakanceroze përpara se të shndërrohen në tumor.
Çfarë sjell të re ky studim?
Lidhja midis infeksioneve dhe kancerit njihet prej dekadash. Risia e këtij studimi nuk është zbulimi se viruset dhe bakteret mund të shkaktojnë kancer, por përllogaritja më e plotë e ndikimit të tyre në nivel botëror.
Studiuesit përfshinë më shumë kombinime infeksion–kancer, duke marrë parasysh edhe prova më të reja shkencore.
Përfundimi
Mesazhi kryesor është se lufta kundër kancerit nuk fillon vetëm me diagnostikimin dhe trajtimin e tumoreve. Në shumë raste, ajo mund të fillojë vite ose dekada më parë, duke parandaluar ose trajtuar infeksionet që kontribuojnë në zhvillimin e tyre.
Vaksinimi, diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi i infeksioneve mund të parandalojnë një numër të konsiderueshëm rastesh kanceri.
Burimi: CNN, 5 tetor 2026; The Lancet Oncology; Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin (IARC).
Duhani dëmton pothuajse çdo organ. Vret mbi 7 milionë njerëz në vit, përfshirë mbi 1,6 milionë që nuk pinë, por thithin tymin.
Ethet, trupi që dhemb dhe lodhja që të heq nga puna janë grip. Pas 65 vjeç, në shtatzëni dhe me sëmundje të gjatë, nuk pritet një javë në heshtje.
Virus i frymëmarrjes që niset papritur. Më i rrezikshëm pas 65 vjeç, te foshnjat, te shtatzënat dhe te sëmundjet kronike. Vaksina vjetore është mbrojtja kryesore.
