Shumica e vdekjeve në shtatzëni dhe në lindje parandalohen

Në vitin 2023, rreth 260 000 gra vdiqën gjatë shtatzënisë dhe pas lindjes. Kjo është mbi 700 në ditë, pothuajse një vdekje çdo dy minuta. Rreth 90 për qind e këtyre vdekjeve ndodhën në vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme të ulëta. Shumica parandalohen. Zgjidhjet për të parandaluar ose për të trajtuar ndërlikimet njihen.

Shkaqet që përbëjnë rreth 75 për qind të vdekjeve amtare janë gjakrrjedhja e rëndë, kryesisht pas lindjes; infeksionet, zakonisht pas lindjes; tensioni i lartë i shtatzënisë, preeklampsia dhe eklampsia; ndërlikimet e lindjes; dhe aborti i pasigurt. Oksitocikët menjëherë pas lindjes e ulin rrezikun e gjakrrjedhjes së rëndë. Infeksioni luftohet me higjienë dhe me trajtim të hershëm sapo shfaqen shenjat. Preeklampsia duhet gjetur dhe trajtuar para konvulsioneve. Sulfati i magnezit e ul rrezikun e eklampsisë.

Çdo grua ka nevojë për kujdes cilësor para lindjes, gjatë saj dhe pas saj, nga profesionistë të aftë. Ka rëndësi edhe parandalimi i shtatzënive të padëshiruara, me akses te kontracepsioni, te aborti i sigurt në masën që e lejon ligji, dhe te kujdesi cilësor pas abortit.

Nga viti 2000 në 2023, raporti i vdekshmërisë amtare në botë ra rreth 40 për qind. Në vitin 2023 ishte 197 vdekje për 100 000 lindje të gjalla. Në vendet me të ardhura të ulëta ishte 346, në ato me të ardhura të larta 10. Rreziku gjatë gjithë jetës është 1 në 66 në vendet e varfra dhe 1 në 7933 në vendet e pasura. Afrika nën Sahara dhe Azia jugore mbanin rreth 87 për qind të vdekjeve, rreth 225 000.

Ky përkthim nuk është bërë nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). OBSH nuk mban përgjegjësi për përmbajtjen ose saktësinë e këtij përkthimi. Botimi origjinal në anglisht «Maternal mortality» mbetet botimi detyrues dhe autentik. Geneva: World Health Organization; 2025. Licenca: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.