Çfarë ndodh me shëndetin kur mosha kalon të 60-at

Plakja e popullsisë po shkon më shpejt se në të kaluarën. Në vitin 2020, njerëzit 60 vjeç e sipër ishin më shumë se fëmijët nën 5 vjeç. Nga viti 2015 në 2050, pjesa e popullsisë mbi 60 vjeç pothuajse dyfishohet, nga 12 në 22 për qind. Në vitin 2030, një në gjashtë njerëz në botë do të jetë 60 vjeç ose më shumë: nga 1 miliard në vitin 2020, në 1,4 miliardë. Në vitin 2050, kjo moshë arrin 2,1 miliardë. Të moshuarit 80 vjeç e sipër pritet të trefishohen nga viti 2020 në 2050, deri në 426 milionë. Në vitin 2050, 80 për qind e të moshuarve do të jetojnë në vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme.

Sëmundje të shpeshta në moshë të madhe janë humbja e dëgjimit, katarakti dhe problemet e thjerrëzës, dhimbja e shpinës dhe e qafës, artroza, sëmundja kronike e mushkërive, diabeti, depresioni dhe demenca. Sa më e madhe mosha, aq më shumë gjasa për disa sëmundje njëkohësisht. Shfaqen edhe gjendje që quhen sindroma geriatrike: brishtësia, humbja e kontrollit të urinës, rëniet, deliriumi dhe ulcerat e presionit. Ato vijnë zakonisht nga disa shkaqe bashkë.

Sjelljet e shëndetshme gjatë gjithë jetës, sidomos dieta e ekuilibruar, lëvizja e rregullt dhe lënia e duhanit, e ulin rrezikun e sëmundjeve jo ngjitëse, e ruajnë aftësinë fizike dhe mendore dhe e shtyjnë varësinë nga kujdesi i të tjerëve. Mjedisi ndihmon: ndërtesa dhe transport i sigurt, vende ku ecet lehtë. Njeriu vazhdon të bëjë atë që ka rëndësi për të, edhe kur aftësia bie.

Ky përkthim nuk është bërë nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). OBSH nuk mban përgjegjësi për përmbajtjen ose saktësinë e këtij përkthimi. Botimi origjinal në anglisht «Ageing and health» mbetet botimi detyrues dhe autentik. Geneva: World Health Organization; 2025. Licenca: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.